كيهان

سه روز پيش مراسم اهداي جايزه اسكار بود. اين مراسم پر زرق و برق هرساله در كشور امريكا برگزار مي شود و در آن به فيلمهاي سينمايي برتر، جوايزي تعلق مي گيرد. صرف نظر از پيچيدگيهاي مديريتي كه اين نوع مراسم هنري و اين چنين سازمانهاي متولي آنها (مانند آكادمي اسكار) دارند، چيزي كه براي من بسيار جالب بود، بردن جايزه اسكار بهترين هنرپيشه مرد، توسط آقاي Eddie Redmayne بود. ايشان در هيئت پروفسور استيون هاوكينگ در فيلم The Theory of Everything به ايفاي نقش پرداخته بود و اين همان نكته اي است كه دستمايه اين يادداشت است. جايگاه پروفسور استيون هاوكينگ در اخترفيزيك بسيار برجسته است و بخشي از دانشي كه امروزه از فضا در اختيار داريم حاصل نظريه ها و مطالب علمي ارزشمند اين دانشمند بزرگ است.  در كنار وضعيت جسماني اين دانشمند كه خود منبع انگيزه و انرژي است، حيطه تخصصي علمي ايشان بسيار جذاب و قابل تامل است. هر چند ممكن است ظرفيت لازم براي درك مطالب علمي مطرح شده موجود نباشد. به هر حال چون مولانا، معتقدم «آب دريا را اگر نتوان كشيد، هم به قدر تشنگي بايد چشيد».

من هميشه سعي كرده ام علي رغم مشغله كاري و عدم تناسب ظاهري رشته تخصصي، اخبار كيهان و فضا را رصد كنم. در اين راه و تا حد بضاعت، از اين حيطه شگفتي برانگيز (در سطح برخي factها) اطلاعاتي پيدا كرده ام. شايد انگيزه اصلي چنين علاقه كنجكاوانه اي براي خودم هم كاملا مشخص نباشد. اما يك چيز را مي توانم بيان كنم؛ اين كه مطالعه مطالب علمي و توجه به كاينات، كهكشانها و ستارگان الهام بخش و آرامش آور است. دنيايي بي كران، مملو از عظمت، زيبايي و شگفتي. خاطرم هست، در دوران كارشناسي در دانشگاه شهيد بهشتي استادي داشتم كه شعاري زيبا بر روي جلد جزوه اش درج شده بود: Think Globally, Act Locally؛ يعني جهاني بيانديش، محلي عمل كن. اما من مي خواهم بگويم Think Universally, Act Locally. به اين اميد كه شايد نظر به اين فضاي پهناور، اندكي ما را از خودخواهي ها و تنگ نظريها به دور كند.

وقتي به مطلبي در مورد فضا و كهكشانها بر مي خورم براي مدتي از خود  و دنياي حقير پيراموني فاصله مي گيرم و غرق در اين بي نهايت دست نيافتي مي شوم. اين كه در اين عالم هيچ هستيم و زمين با همه وسعت و قدمت، و در كنار ساكنان غافل و نامهربانش حتي به قدر ذره اي هم محسوب نمي شود. اين كه عالم ميلياردها سال است كه وجود داشته و بعد از ما هم وجود خواهد داشت. اين كه هيچيم، هيچ!

اي بس كه نباشيم و جهان خواهد بود

ني نام ز ما و ني نشان خواهد بود

زين پيش نبوديم و نبود هيچ خلل

زين پس چو نباشيم همان خواهد بود

(حكيم عمر خيام)